หลายคนคงเคยเจอประสบการณ์ที่เราต้องจอดรถทิ้งไว้หลายๆ วัน และพอจะกลับมาใช้รถอีกครั้ง เครื่องกลับยนต์สตาร์ทไม่ติดซะอย่างงั้น!? แน่นอนว่า จำเลยคนแรกที่ถูกกล่าวหาก็คือ ‘แบตเตอรี่’ …เมื่อเกิดเหตุการณ์เช่นนี้แล้ว บางคนก็จะนำเอารถยนต์อีกคันมาจั๊มขั้วแบตเพื่อให้เครื่องยนต์สตาร์ทติดได้ แต่สำหรับบางคนที่ไม่คุ้นชินกับเหตุการณ์นี้ มักจะโทรเรียกศูนย์บริการเพื่อขอความช่วยเหลือ หรือไม่ก็โทรหาร้านแบตเตอรี่เพื่อให้นำแบตลูกใหม่มาเปลี่ยนให้โดยทันที ทั้งๆ แบตเตอรี่ลูกเดิมนั้น ยังไม่เสื่อมสภาพ และสามารถนำไปชาร์จเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ได้อีกนาน...

สิ่งที่ผมอยากจะสื่อก็คือว่า ในปัจจุบันนี้ คนใช้รถจำนวนไม่น้อย ได้ตัดสินใจยกแบตเตอรี่ลูกเก่าออก และเปลี่ยนแบตเตอรี่ลูกใหม่โดยทันที โดยหารู้ไม่ว่า...แบตลูกเก่าที่เพิ่งจะถอดออกนั้น ยังไม่เสื่อมสภาพเท่าที่ควร และยังสามารถนำกลับมาชาร์จใหม่ เพื่อต่ออายุการใช้งานได้อีกนานเลยทีเดียว

และสำหรับในบทความนี้ เราจะไปพูดถึงการดูแลรักษาแบตเตอรี่ เพื่อให้แบตเตอรี่คงประสิทธิภาพการใช้งานสูงสุด และอยู่คู่กับรถเรานานที่สุด แต่ก่อนที่เราจะไปรู้จักกับวิธีการดูแลรักษาแบตเตอรี่เบื้องต้นนั้น เรามาดูความสำคัญและหน้าที่ของแบตเตอรี่รถยนต์กันก่อนดีกว่า

แบตเตอรี่จะทำหน้าที่เป็นแหล่งจ่ายไฟสำรองให้กับรถยนต์หรือรถมอเตอร์ไซด์ โดยที่เครื่องปั่นไฟ (ไดชาร์จ) จะทำหน้าที่ปั่นไฟและนำกลับมาเก็บสะสมไว้ในแบตเตอรี่ เพื่อใช้ในการสตาร์ทเครื่องยนต์ รวมไปถึงใช้เพื่อจ่ายไฟให้กับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิคส์อื่นๆ เช่น กระจกไฟฟ้า และการปลดล็อคประตู เป็นต้น

การตรวจสอบและบำรุงรักษาแบตเตอรี่เบื้องต้นด้วยตนเองนั้น ถือเป็นสิ่งที่ควรทำเป็นอย่างยิ่ง เพราะนอกจากจะทำให้แบตเตอรี่ของเราสามารถใช้งานได้อย่างยาวนานและคุ้มค่าแล้ว ยังทำให้รถยนต์หรือรถมอเตอร์ไซด์ของเรา พร้อมที่จะใช้งานได้อย่างตลอดเวลา ไม่ต้องมาพะวงว่าแบตจะหมดกลางทาง หรือว่าสตาร์ทเครื่องยนต์ไม่ติดกลางคัน ทำให้เราสามารถใช้รถได้อย่างอุ่นใจตลอดการเดินทาง

สำหรับวิธีการดูแลรักษาแบตเตอรี่ด้วยตนเอง มีอยู่คร่าวๆ ดังต่อไปนี้

1. ตรวจสอบสภาพภายนอกของแบตเตอรี่

การตรวจสอบสภาพภายนอกของแบตเตอรี่นั้น ทำได้อย่างง่ายดายโดยการสังเกตด้วยตาเปล่า เริ่มตั้งแต่การสังเกตว่าแบตเตอรี่มีรอยแตกร้าวหรือมีบวมหรือไม่ นอกจากนั้น ให้สังเกตว่าโดยรอบของแท่นวางแบตเตอรี่นั้น มีคราบน้ำกลั่นหรือไม่ ซึ่งอาจจะเป็นตัวบ่งชี้ว่าอาจจะมีการรั่วซึ่มที่ฐานของแบตเตอรี่

นอกจากนั้นแล้ว ให้สังเกตที่ขั้วของแบตเตอรี่ว่ามีคราบขี้เหลือขึ้นหรือไม่ หากมีขี้เกลือที่ขั้วแบต ให้นำเอาผ้าชุบน้ำอุ่นเช็ดเบาๆ ที่ขั้วแบตเตอรี่ ก็จะสามารถสลายคราบขี้เหลือได้อย่างง่ายดาย

เมื่อพบว่าขั้วแบตเตอรี่มีขี้เกลือสะสม ให้ใช้น้ำร้อนเช็ดหรือราดลงไปที่ขั้วแบตเตอรี่

2. ตรวจสอบระดับน้ำกลั่น

สำหรับแบตเตอรี่ที่มีช่องให้เติมน้ำกลั่น (แบตเตอรี่แบบเปียก) ให้สังเกตระดับน้ำกลั่นทุกๆ เดือนเป็นอย่างน้อย ถ้าหากว่าระดับน้ำกลั่นต่ำกว่าที่กำหนดไว้ ให้เติมน้ำกลั่นโดยทันที แต่สำหรับแบตเตอรี่ที่ไม่มีช่องให้เติมน้ำกลั่นนั้น (แบตเตอรี่แบบแห้ง และแบตเตอรี่แบบกึ่งแห้ง) โดยมากแล้ว จะมีตาแมวเพื่อบอกระดับของความดันไฟ ทำให้เราสามารถสังเกตได้โดยง่าย โดยผู้ใช้รถยนต์และรถจักรยานยนต์ควรตรวจสอบอย่างน้อยๆ เดือนละครั้ง

การตรวจสอบระดับน้ำกลั่น

การตรวจสอบความดันไฟจากการตาแมว

3. การชาร์จและบำรุงรักษาแบตเตอรี่โดยใช้เครื่องชาร์จแบบพกพา

ในกรณีที่เราพบว่าแบตเตอรี่ของเรามีกำลังอ่อน (สังเกตได้จากการที่เครื่องยนต์ใช้เวลาสตาร์ทเครื่องนานผิดปกติ หรือสังเกตได้จากสัญลักษณ์ของตาแมว) สิ่งแรกที่ควรจะทำนั้นก็คือการนำแบตเตอรี่ไปชาร์จเพื่อตรวจสอบดูว่า แบตเตอรี่ของเรายังอยู่ในสภาพที่ยังสามารถใช้งานต่อได้หรือไม่ (ชาร์จไฟเข้าหรือไม่)

การชาร์จและตรวจสอบความดันไฟโดยใช้เครื่องชาร์จแบบพกพา

และในปัจจุบันนี้ เครื่องชาร์จแบตเตอรี่แบบพกพาได้ถูกพัฒนาให้มีขนาดกะทัดรัดและมีน้ำหนักเบา ทำให้การชาร์จแบตเตอรี่ไม่ใช่เรื่องที่ยุ่งยากอีกต่อไป ยกตัวอย่างเช่น เครื่องชาร์จแบต Noco Genius G1100 ที่ได้ออกแบบเพื่อให้ใช้งานได้ง่ายและปลอดภัย มีระบบป้อนกระแสไฟแบบแปรผันเพื่อให้เหมาะสมแบตเตอรี่ประเภทนั้นๆ และมีการป้องกันการชาร์จไฟเกิน ซึ่งจะทำให้แบตเตอรี่เสื่อมสภาพเร็วกว่าที่ควร

Noco Genius G1100 สามารถชาร์จได้ทั้งแบตเตอรี่รถยนต์และรถมอเตอร์ไซด์ รวมไปถึงแบตเตอรี่ของเรือ, เจ็ทสกีและเครื่องตัดหญ้า สามารถชาร์จได้ทั้งแบตเตอรี่แบบน้ำกลั่น (แบตตะกั่ว) และแบตเตอรี่แบบลิเธียมไอออน ทั้งแบตเตอรี่ 6-โวลต์ และ 12-โวลต์ G1100 สามารถช่วยฟื้นฟูแบตเตอรี่ที่ไม่ได้ใช้งานมานาน (แบตเตอรี่ที่มีความดันต่ำกว่า 2-โวลท์) ให้สามารถกลับมาใช้งานได้อีกครั้ง และเพิ่มเติมสำหรับรุ่นใหญ่ Noco Genius G7200 ที่ชาร์จได้เร็วกว่า

นอกจากนั้นแล้วทั้ง Noco G1100 และ รุ่นใหญ่อย่าง Noco G7200 ยังมีฟังก์ชั่น Maintenance ซึ่งเป็นการช่วยเพิ่มอายุการใช้งานของแบตเตอรี่ เหมาะอย่างยิ่งสำหรับคนที่ต้องจอดรถทิ้งไว้เป็นเวลานานๆ โดยในโหมดนี้ แบตเตอรี่จะถูกชาร์จอย่างต่อเนื่องจนกระทั่งถึงความดันสูงสุด หลังจากนั้นก็จะตัดกระแสไฟ และจะเริ่มชาร์จอีกครั้งเมื่อความดันไฟฟ้าของแบตลดลง การทำเช่นนี้ จะทำให้แบตเตอรี่คงความดันไฟฟ้าสูงสุดและพร้อมต่อการใช้งานอย่างทันที

กระบวนการชาร์จของ NOCO G1100 และ G7200 – โดยในสเต็ปสุดท้ายจะเป็นการ Maintenance แบตเตอรี่เพื่อให้ความดันไฟอยู่ในค่าที่พร้อมใช้งาน และยังเป็นการเพิ่มอายุการใช้งานของแบตเตอรี่อีกด้วย

NOCO G1100 และ G7200 – ออกแบบมาเพื่อให้กันน้ำได้ ช่วยเพิ่มความปลอดภัยในการใช้งาน

และนี่ก็คือวิธีการบำรุงรักษาแบตเตอรี่ในภาพรวม ซึ่งจะทำให้เราสามารถใช้แบตเตอรี่ได้อย่างคุ้มค่า นอกจากจะทำให้เราลดค่าใช้จ่ายในการเปลี่ยนแบตเตอรี่อย่างไม่มีเหตุอันควร ยังช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากการทิ้งและกำจัดแบตเตอรี่อีกด้วย